Dood, rouw

Een van de ergste dingen die een kind kan overkomen, is het overlijden van iemand in de directe omgeving. Dan is het erg belangrijk dat je als volwassene een veilige omgeving biedt. Een plek om te mogen rouwen en liefde en opvang.

Verschillende reacties

Hoe een kind reageert op de dood, hangt af van veel verschillende factoren. Bijvoorbeeld de leeftijd, geloof en de cultuur waarmee het opgroeit en de daarbij behorende gebruiken en rituelen. Ook de reactie van de omgeving in het omgaan met het verlies en het eigen karakter van het kind, spelen een grote rol. Sommige kinderen stellen vragen. Op die manier houden ze grip op de situatie. Andere kinderen kroppen dingen op of verwerken het in zichzelf.

Optimaal ondersteunen

Het is in ieder geval belangrijk om een kind goed te ondersteunen tijdens het rouwproces. Praten over hoe het zich voelt en wat het doormaakt. Bespreek de periode om het overlijden heen in stukjes. Zo help je hem of haar in te laten zien dat hij geen oorzaak is van de gebeurtenis! Is je kind nog erg jong, kijk dan samen een boekje dat gaat over dit thema.

Jonge kinderen hebben geen besef

Jonge kinderen hebben nog geen besef van dood. Het is een abstract begrip. Ze spreken er open en vrij over. Het ene moment zijn ze verdrietig, het andere moment spelen ze weer vrolijk verder. Vragen komen op de meest onverwachte momenten. Als je een kort antwoord geeft dan merk je al gauw dat een kind daar vaak genoeg aan heeft.

Beeldvorming overlijden

Als kinderen ouder worden, dan vormen ze een beeld van sterfelijkheid. Ze beginnen te begrijpen dat het een verdrietige gebeurtenis is en dat het leven dan stopt. Ze hebben soms al enige ervaring met verdriet. Door bijvoorbeeld het overlijden van een huisdier of een vriendje dat is verhuisd.

Informatie geeft houvast

Krijgt een kind te maken met een overlijden? Dan doorloopt het globaal de fasen van het rouwproces. Er zijn geen richtlijnen voor de duur van een fase of voor de begrenzing ervan. Zelfs de volgorde waarin het kind de stappen doorloopt, verschilt per persoon. Het begint met afscheid nemen van de persoon die overleden is. Vaak is dat een hectische periode. Informatie geven over wat er is gebeurd en gaat gebeuren is dan belangrijk. Informatie geeft houvast.

Gevoelens delen

Vervolgens komt er een moment waarop je kind met zijn gevoelens in aanraking komt. Hij wordt geconfronteerd met het gemis op allerlei momenten: aan tafel, in het weekend, bij de sportclub. Herinneringen, beelden, gevoelens, verhalen: het is prettig en belangrijk om die samen te delen. Het zorgt ervoor dat je kind rustig afscheid kan nemen. Het verdriet wordt minder en krijgt een eigen plek. Daarna kan je kind weer vooruit kijken en denken aan de toekomst.

Ruimte om verdriet te tonen


Soms zijn er perioden dat je niets merkt aan je kind. Even later heeft het verdriet. Het zijn onverwachte dingen die het verdriet weer op kunnen rakelen. Soms zal je kind relatief snel weer uit zijn verdriet kunnen stappen, andere keren duurt het langer. Geef hem of haar altijd de ruimte om zijn verdriet te tonen, te delen en te vertellen. Hoe lang het ook geleden is, hoe oud je kind ook is.

Links over dit onderwerp

www.in-de-wolken.nl
In de Wolken richt zich op verlies situaties die ontstaan door het overlijden van een belangrijke persoon. Er worden brochures, boeken en andere materialen ontwikkeld voor rouwenden. Hoewel In de Wolken zich richt op alle rouwenden, is de site met name gericht op rouwende kinderen en jongeren.

www.achterderegenboog.nl
Voor kinderen en jongeren die van dichtbij te maken hebben (gehad) met het overlijden van een dierbare. Specifieke informatie per leeftijdscategorie. Ook informatie voor ouders, hulpverleners en leerkrachten.

www.rouw.nl
Algemene site met informatie over alles wat bij een uitvaart komt kijken.