Opvoeden zonder geweld

Van een tik op de vingers, schelden tot langdurig en vaak slaan, stelselmatig een kind negeren of voortdurend kwetsen. Het lijkt misschien minder erg als ouders af en toe een tik geven of schreeuwen. Maar een kind heeft altijd een kans op schade. Ook is bekend dat lichte vormen van geweld gemakkelijk uit de hand kunnen lopen. Bijvoorbeeld als een klap of een uitbrander geen effect heeft en je als ouder steeds harder gaat slaan. Maar een kind kan ook schade oplopen omdat een ouder per ongeluk harder slaat dan de bedoeling was.

Gedragsproblemen door geweld

Geweld in de opvoeding komt extra hard aan omdat kinderen hun ouders en andere mensen daardoor minder gaan vertrouwen. Naast de lichamelijke pijn en de wonden die ze eraan overhouden, kunnen kinderen er angstig, depressief en onzeker van worden. Als het geweld lang doorgaat, kunnen ze later gedragsproblemen of psychische problemen krijgen. Ook bestaat de kans dat ze later zelf geweld gaan gebruiken, op straat of thuis.

Van geweld leert een kind niets

Kinderen die worden geslagen of uitgescholden, worden vaak bang voor hun ouders en duven hun niet meer alles te vertellen. Van strenge straffen worden ze misschien wel gehoorzamer, maar ook onzekerder en agressiever. En ze leren er meestal niets van. Integendeel, geweld zorgt er wel voor dat een kind gehoorzaamt, maar op de lange duur werkt het juist averechts. Het kind leert vooral wat het moet doen om pijn en verdriet te ontlopen, maar niet waarom het zich anders moet gedragen. Ook leert het niet wat zijn gedrag voor anderen betekent. Eigenlijk leert het kind vooral dat geweld een manier is om iets van iemand gedaan te krijgen.

Hoe kun je opvoeden zonder geweld?

Een kind is afhankelijk van zijn ouders en heeft hun aandacht, warmte en ondersteuning nodig om op een goede manier te kunnen opgroeien. Daarnaast hebben kinderen leiding nodig. Opvoeden betekent ook een kind aanleren hoe het iets moet doen en het afleren om iets te doen wat niet mag. Daarvoor bestaan betere manieren dan geweld gebruiken. Kijk daarom eens bij het onderwerp 'grenzen stellen' op deze site.

Een kind iets leren zonder geweld

Je kunt je kind op verschillende manieren leren zich goed te gedragen zonder dat er geweld aan te pas komt.

 

  • Het goede voorbeeld geven: je kind leert het meeste door anderen na te doen. Als ouder kun je daarom je kind bewust het goede voorbeeld geven door te laten zien hoe je zelf met een probleem omgaat. Dat kan een praktisch probleem zijn, maar ook een ruzie of een emotionele gebeurtenis.
  • Complimenten geven of belonen: een kind leert eerder hoe het moet als je complimenten geeft voor het goede gedrag. Dat stimuleert het kind om iets op de goede manier te doen en geeft het zelfvertrouwen. En voor jezelf als ouder is het ook leuk om iets positiefs bij je kind te zien.
  • Negeren: als je niet reageert op ongewenst gedrag van je kind levert dat gedrag geen aandacht op en houdt je kind er vanzelf mee op. Maar let op: negeren werkt alleen als je kind daarnaast wel positieve aandacht geeft als het zich goed gedraagt.
  • Apart zetten: het kind even apart zetten op een rustige plek als het niet luistert nadat je hebt gewaarschuwd. Dit wordt ook wel een time-out genoemd, een moment om af te koelen, voor kind én ouder. Ook een jong kind van twee jaar kun je aan tafel in zijn kinderstoel even omdraaien als het niet luistert.
  • Straffen: als een kind ondanks waarschuwingen en time-outs doorgaat met het overtreden van de regels, kun je het daarvoor straffen zonder geweld. Een straf kan bijvoorbeeld zijn: een dag geen tv-kijken of niet buiten spelen. De straf moet wel in verhouding staan tot wat je kind heeft gedaan. Straffen is eigenlijk geen goede oplossing, omdat het kind er niet van leert hoe het zich wél moet gedragen. Geef een kind daarom liever veel aandacht en complimentjes op momenten dat het zich goed gedraagt, want dat heeft veel meer effect.


Als je hulp wilt hebben bij de opvoeding, neem dan gerust contact op met ons, je huisarts of het consultatiebureau.