Pervasieve ontwikkelingsstoornis (autisme spectrum stoornis)

Als je kind ouder wordt en zich niet kan aanpassen in een groep of regelmatig woede-uitbarstingen heeft, dan kan er sprake zijn van een pervasieve ontwikkelingsstoornis. Dit is de overkoepelende naam voor autismespectrum-stoornissen (ASS) en PDD-NOS. Met (ASS) worden vijf ontwikkelingsstoornissen bedoeld:

 

  • Autistische stoornis
  • Stoornis van Asperger
  • PDD-NOS (Pervasieve ontwikkelingsstoornis-niet anders omschreven)
  • Stoornis van Rett
  • Desintegratiestoornis van de kinderleeftijd


Hoe herken je het?

Jongeren met een pervasieve ontwikkelingsstoornis herkennen de volgende verschijnselen:

 

  • Minder goed en onzeker in het maken van sociaal contact.
  • Minder goed kunnen praten of communiceren.
  • Minder in staat de fantasie te gebruiken.
  • Een star patroon van zich herhalende, typische bezigheden.


Bij de stoornis van Asperger heeft de jongere geen taalachterstand en wel normale verstandelijke vaardigheden. PDD-NOS heeft kenmerken van het autisme, maar niet genoeg om zo te worden genoemd. De stoornis van Rett en de Desintegratiestoornis van de kinderleeftijd zijn zo zeldzaam dat deze website hier geen verdere informatie over geeft.

Oorzaak en beloop

De oorzaak van pervasieve ontwikkelingsstoornissen is nog niet duidelijk. Vermoedelijk gaat het om een erfelijke stoornis in de ontwikkeling van de hersenen, die gevolgen heeft voor het verwerken van met name sociale informatie. Het sociale begrip en de sociale intuïtie ontwikkelt zich bij deze kinderen zeer moeizaam. Dat maakt hen vaak onzeker en angstig. Ter voorkoming van deze angst houden zij zich graag vast aan bekende regels en patronen. In hun interesses kunnen ze zelfs strak en dwangmatig zijn.

Jongeren met stoornissen uit het autismespectrum houden het ook in hun latere leven. Wel kunnen de verschijnselen veranderen en ook de ernst ervan. Gestructureerde programma's kunnen het functioneren op latere leeftijd gunstig beïnvloeden. Voor de autistische stoornis is het uitzicht op verbetering het minst. Bij een kwart van de mensen verbeteren de verschijnselen in de loop der tijd.

Naast de kernproblemen van een pervasieve stoornis komen er mogelijk nog andere problemen naar voren: afwijkende zintuiglijke verwerking, spraak- en taalproblemen, verstandelijke handicap, afwijkende motoriek, gelijktijdig voorkomende stoornissen (comorbiditeit), zoals ADHD en Non-verbale leerstoornis (NLD).

Behandeling

Een pervasieve ontwikkelingsstoornis kan niet worden genezen. Behandeling kan wel bepaalde verschijnselen verminderen en is afhankelijk van de verstandelijke vaardigheden van de jongere, de ontwikkeling van de taal en zijn gedrag. De behandelingk an dan bestaan uit een combinatie van extra begeleiding op school, medicatie (bijvoorbeeld tegen angst) en diverse therapieën zoals gedragstherapie.

Medicijnen

Er is geen medicijn dat een pervasieve ontwikkelingsstoornis geneest. Tot nu toe worden medicijnen gebruikt die voor andere stoornissen zijn gemaakt die verschillende verschijnselen van de pervasieve gedragsstoornis kunnen verminderen.

Hometraining voor kinderen met austimespectrumstoornis en hun ouders

De jongere en de ouders worden thuis begeleid. De ouders leren de gedragingen van de jongere ten gevolge van de stoornis onderkennen en kunnen daardoor beter reageren. De jongere wordt begeleid in activiteiten als eten, opruimen en andere vaardigheden.

Psycho-educatie voor ouders


Ouders krijgen informatie en inzichten over de pervasieve ontwikkelingsstoornis en hoe ze daarmee om kunnen gaan.

Gedragsbehandelcursus voor ouders

Voor ouders met een kind met ASS en gedragsproblemen is er een gedragsbehandelcursus. Ouders leren hier hoe ze moeilijk gedrag van hun kind gericht kunnen aanpakken met het opstellen van een gedragsprogramma en een beloningssysteem.

Sociale vaardigheidstraining

Kinderen en jongeren leren sociale vaardigheden aan zodat ze beter met anderen kunnen omgaan.

Psychologische behandeling


Er is geen psychologische behandeling die autismespectrum-stoornissen geneest. Er zijn verschillende psychologische of onderwijskundige behandelprogramma's. Allemaal hebben ze de volgende drie doelen.

 

  • Structuur brengen in de omgeving
  • Stimuleren van de normale ontwikkeling
  • Verminderen van problemen in het gedrag


Psychologische behandeling heeft alleen zin als de opvoeding een goede basis geeft. Opvoeding moeten ouders doen, eventueel begeleid door hulpverleners.


Tips in de omgang


Belangrijk punt is om de omgeving van de jongere zo voorspelbaar mogelijk te maken, om angsten te voorkomen. De omgeving zal zich moeten aanpassen aan de problemen van het kind en niet andersom. Het kind zal moeten worden begeleid om stapje-voor-stapje te leren omgaan met onzekerheid. Van de personen om het kind heen wordt gevraagd veel voor het kind te verduidelijken en veel geduld te hebben met driftbuien en agressiviteit.

 

  • Geef korte duidelijke opdrachten
  • Zorg voor een heldere structuur (weten wat er gaat gebeuren)
  • Gebruik bijvoorbeeld een weekkalender met symbolen (pictogrammen)
  • Gebruik korte zinnen in het uitleggen van dingen
  • Zorg ervoor dat je taalgebruik concreet is. Beeldspraak of zaken met een dubbele betekenis zorgen voor verwarring
  • Het is belangrijk dat de opdrachten duidelijk zijn. Kinderen of jongeren met pdd hebben vaak een normale intelligentie, maar ingewikkelde opdrachten zijn moeilijk omdat ze geen hoofd- en bijzaken kunnen onderscheiden
  • Op school kan een kind gebaat zijn bij een eigen rustige, prikkelarme werkplek


Kijk voor meer informatie over onderwijs op de pagina: Beperking/Verstandelijke beperking, onderwijs en dagbesteding