Faalangst

Een aparte vorm van angst is faalangst. Het is de angst van een kind om iets niet goed te doen. Meestal gaat het om een werkje, opdracht of taak in een situatie waarin je kind beoordeeld gaat worden door anderen. Het is de beoordeling waar je kind op reageert. Hij kan de stof voor een proefwerk thuis prima onder de knie hebben, maar zodra hij op school het proefwerk moet maken, gaat het mis.

Waardering verliezen


De grootste oorzaak is dat je kind bang is om de waardering van leraren, klasgenoten en ouders te verliezen. Hierdoor blokkeren kinderen en krijgen een black-out. Ze durven geen taken meer te doen en gaan geen nieuwe en moeilijkere werkjes aan. Ook komt het voor dat ze veel te hard gaan werken, waardoor ze gespannen raken en de kennis weer kwijt raken omdat hun hoofd overvol zit.

Verschillende vormen

Faalangst komt regelmatig voor. Er wordt globaal onderscheid gemaakt tussen faalangst voor cognitieve taken zoals proefwerken op school en voor sociale taken zoals een spreekbeurt houden voor de groep of iets vertellen in de kring. Ook kan een kind faalangst hebben voor motorische taken zoals gymles of de sportclub, maar ook een activiteit bij handvaardigheid valt hieronder. Bijna een op de tien kinderen heeft last van een vorm of combinatie van vormen van faalangst.

Als je kind faalangstig is, kan het last hebben van de volgende klachten:

 

  • hoofdpijn
  • maag- of darmklachten (diarree, braken)
  • hartkloppingen, heel zenuwachtig zijn voordat hij of zij een presentatie moet geven
  • zweten, rode vlekken, droge mond
  • slaapproblemen, met name voor een toets
  • presteert onder zijn kunnen en denkt dat anderen beter zijn
  • heeft vaak een negatief zelfbeeld en denkt dat anderen beter zijn
  • complimenten komen niet goed over
  • hyperventilatie
  • nagelbijten
  • verlegen
  • gesloten of juist heel druk gedrag (de clown uithangen)
  • liegen, smoezen verzinnen
  • veel piekeren
  • opmerkingen als ‘ik kan toch nooit wat’ en ‘dat gaat vast fout’
  • perfectionistisch aangelegd


Vaak ontdekt op school

Vaak wordt faalangst ontdekt op of door school. Leerkrachten geven aan dat ze het idee hebben dat de stof te moeilijk is. Voor ouders is dit soms een verrassing omdat het thuis anders lijkt. Het kan dan zijn dat je kind onder zijn kunnen presteert door faalangst.

Tips bij faalangst

 

  • Leer je kind ontspannen met behulp van ontspanningstechnieken
  • Probeer het negatieve denkpatroon van je kind samen te doorbreken. Het helpt als je kind tijdens een taak kan denken aan dingen die goed zijn gegaan en die het dus prima kan.
  • In veel steden worden trainingen gegeven in het ‘omgaan met faalangst’. Op speelse wijze leren kinderen in een groep te praten en om te gaan met hun faalangst. Het contact met lotgenoten kan als zeer waardevol worden ervaren.
  • Geef veel complimenten, vooral ook op het proces dat je kind doormaakt en minder op de prestatie. Liever een zes op een goede manier, dan een acht op een stressvolle manier.
  • Laat merken dat je kind ook fouten mag maken. Het is niet erg om fouten te maken, laat merken dat het jezelf ook overkomt.
  • Vergelijk je kind niet met andere kinderen, ieder kind is uniek
  • Overvraag je kind niet, pas je verwachtingen aan aan de leeftijd en capaciteiten van je kind
  • Laat je kind succes-ervaringen opdoen: geef hem taakjes waarvan je redelijk zeker bent dat ze gaan lukken en geef hiervoor een compliment.
  • Een evenwicht tussen inspanning (huiswerk maken, trainen voor iets) en ontspanning (spelen) is belangrijk.
  • Leer je kind een dag- of weekplanning te maken voor zijn huiswerk. Als je kind leert om op tijd aan zijn werk te beginnen, voorkomt dat ‘last-minute’ leren en de bijbehorende stress.
  • Wees als ouder alert op datgene wat je overdraagt aan je kind. Het kan voorkomen dat je vanuit je eigen jeugd en opvoeding extra let op prestaties en dit doorgeeft aan je kind. Niet ieder kind kan hier goed mee omgaan.


Links over dit onderwerp


www.faalangst.nl
Website waar een leerlingbegeleider, mentor, ouder of leerling een antwoord vindt op alle vragen over faalangst.

www.jmouders.nl
Algemene site met achtergrondinformatie op het gebied van opvoeden, gezondheid, school en vrije tijd.

www.docentenplein.nl
Startpagina voor het onderwijs met links naar allerlei relevante websites over onderwijs.