Dood, rouw

Een van de ergste dingen die een kind kan overkomen, is het overlijden van iemand in de directie omgeving. Dan is het erg belangrijk dat je als volwassene een veilige omgeving biedt. Een plek om te mogen rouwen met liefde en opvang.

Verschillende reacties


Hoe een kind reageert op de dood, hangt af van veel verschillende factoren. Bijvoorbeeld de leeftijd, geloof en de cultuur waarmee het opgroeit en de daarbij behorende gebruiken en rituelen. Ook de reactie van de omgeving in het omgaan met het verlies en het eigen karakter van het kind, spelen een grote rol. Sommige kinderen stellen vragen. Op die manier houden ze grip op de situatie. Andere kinderen kroppen dingen op of verwerken het in zichzelf.

Optimaal ondersteunen

Het is in ieder geval belangrijk om een kind goed te ondersteunen tijdens het rouwproces. Praten over hoe het zich voelt en wat het doormaakt. Voor jonge kinderen is het belangrijk om de periode om het overlijden heen in stukjes te bespreken. Zo help je hem of haar in te laten zien dat hij geen oorzaak is van de gebeurtenis!

Jonge kinderen hebben geen besef

Jonge kinderen hebben nog geen besef van dood. Het is een abstract begrip. Ze spreken er open en vrij over. Het ene moment zijn ze verdrietig, het andere moment spelen ze weer vrolijk verder. Vragen komen op de meest onverwachte momenten. Als je een kort antwoord geeft dan merk je al gauw dat een kind daar vaak genoeg aan heeft.

Beeldvorming overlijden

Als kinderen ouder worden, dan vormen ze een beeld van sterfelijkheid. Ze beginnen te begrijpen dat het een verdrietige gebeurtenis is en dat het leven dan stopt. Ze hebben soms al enige ervaring met verdriet. Door bijvoorbeeld het overlijden van een huisdier of een vriendje dat is verhuisd. Vanaf een jaar of zeven kan een kind het thema dood meer in relatie tot zijn omgeving zien. Het gevoel van eerdere ervaringen wordt herkend in nieuwe situaties. Het kan zijn dat je kind opeens bang wordt om je te verliezen en zal hierover willen praten. Op een gegeven moment zien ze ook in dat niet alleen oude mensen overlijden, ook kinderen kunnen doodgaan. Dat is ook het moment waarop je kind snapt dat alle mensen uiteindelijk overlijden: hij ook.

Informatie geeft houvast

Krijgt een kind te maken met een overlijden? Dan doorloopt het globaal de fasen van het rouwproces. Er zijn geen richtlijnen voor de duur van een fase of voor de begrenzing ervan. Zelfs de volgorde waarin het kind de stappen doorloopt, verschilt per persoon. Het begint met afscheid nemen van de persoon die overleden is. Vaak is dat een hectische periode. Informatie geven over wat er is gebeurd en gaat gebeuren is dan belangrijk. Informatie geeft houvast.

Gevoelens delen

Vervolgens komt er een moment waarop je kind met zijn gevoelens in aanraking komt. Hij wordt geconfronteerd met het gemis op allerlei momenten: aan tafel, in het weekend, bij de sportclub. Herinneringen, beelden, gevoelens, verhalen: het is prettig en belangrijk om die samen te delen. Het zorgt ervoor dat je kind rustig afscheid kan nemen. Het verdriet wordt minder en krijgt een eigen plek. Daarna kan je kind weer vooruit kijken en denken aan de toekomst.

Professionele hulp

Er zijn ook kinderen die gebaat zijn bij professionele hulp. Dit kan een lotgenotengroep zijn of een therapeut. Een kind kan het prettig vinden om met iemand te praten die los staat van het gezin. Iemand die er speciaal voor is om hem te helpen bij het rouwproces en alles wat daarbij komt kijken. Het voelen van het verlies, herkennen van verschillende gevoelens en ermee omgaan. Met behulp van verschillende technieken en materialen zal een deskundige je kind begeleiden.

 

Links over dit onderwerp

www.in-de-wolken.nl
In de Wolken richt zich op verlies situaties die ontstaan door het overlijden van een belangrijke persoon. Er worden brochures, boeken en andere materialen ontwikkeld voor rouwenden. Hoewel In de Wolken zich richt op alle rouwenden, is de site met name gericht op rouwende kinderen en jongeren.

www.achterderegenboog.nl
Voor kinderen en jongeren die van dichtbij te maken hebben (gehad) met het overlijden van een dierbare. Specifieke informatie per leeftijdscategorie. Ook informatie voor ouders, hulpverleners en leerkrachten.

www.rouw.nl
Algemene site met informatie over alles wat bij een uitvaart komt kijken.